นายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาว

ตลอดช่วงเวลาอันยาวนานก่อนที่จะมีการสถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวในปี 1975, ประเทศลาวมีการปกครองในรูปแบบ ราชาธิปไตย ในยุคนั้น บรรดานายกรัฐมนตรีได้พยายามประคับประคองรัฐบาล, หาทางออกให้กับปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองและการทหาร รวมถึงพัฒนาประเทศเท่าที่จะทำได้

เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองที่ไม่มั่นคง, การเปลี่ยนผ่านรัฐบาลและบุคลากรจึงเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ทำให้การรวบรวมรายชื่อนายกรัฐมนตรีอย่างครบถ้วนและเป็นทางการจึงเป็นเรื่องที่ท้าทาย อย่างไรก็ตาม, จากข้อมูลที่สามารถสืบค้นได้, นี่คือรายชื่อของบรรดานายกรัฐมนตรีคนสำคัญในราชอาณาจักรลาว:

ในยุคสมัยนั้น, บทบาทของนายกรัฐมนตรีมีความสำคัญอย่างยิ่งในการนำพาประเทศผ่านช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง, การต่อสู้เพื่อเอกราช, และการสร้างสรรค์พัฒนาประเทศชาติ

 

เจ้าเพชะราช รัตนวงศา (21 สิงหาคม 1941– 10 ตุลาคม 1945): บิดาแห่งเอกราช

เริ่มต้นในปี 1941, เจ้าเพชะราช รัตนวงศา ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกของราชอาณาจักรลาว ท่านไม่เพียงแต่เป็นผู้นำรัฐบาลเท่านั้น, แต่ยังดำรงตำแหน่งอุปราช, แสดงให้เห็นถึงบทบาทอันสูงส่งของพระองค์ในการปกครอง ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง, ท่านมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนขบวนการต่อสู้เพื่อเอกราชจากการปกครองของฝรั่งเศส, ทำให้พระองค์ได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในบิดาแห่งเอกราชของชาติลาว

พญาคำม้าว วิไล (12 ตุลาคม 1945 – 23 เมษายน 1946): ในยามประกาศเอกราชชั่วคราว

ในช่วงที่ลาวได้ประกาศเอกราชชั่วคราวจากฝรั่งเศสในปี 1945, พญาคำม้าว วิไล ได้ขึ้นมารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ท่านได้นำพาประเทศในเวลาอันยากลำบากของการเปลี่ยนผ่านอำนาจ

เจ้าจินดาวงศ์ (23 เมษายน 1946 – 15 มีนาคม 1947): ยามฝรั่งเศสกลับมา

หลังจากที่อำนาจของฝรั่งเศสกลับคืนมา, เจ้าจินดาวงศ์ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรี ท่านมีบทบาทในการฟื้นฟูระบบการปกครองในช่วงที่ประเทศยังอยู่ภายใต้อิทธิพลของต่างชาติ

เจ้าสุวรรณราช (15 มีนาคม 1947 – 25 มีนาคม 1948): กำเนิดรัฐธรรมนูญ

เจ้าสุวรรณราช เป็นนายกรัฐมนตรีที่มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานระบบกฎหมายของลาว ท่านเป็นผู้รับผิดชอบในการร่าง รัฐธรรมนูญฉบับแรก ของลาว, ซึ่งเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อยทางการเมือง

เจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์ (25 มีนาคม 1948 – 24 กุมภาพันธ์ 1950 และ (สมัยที่ 2) 13 ธันวาคม 1960 – 23 มิถุนายน 1962): ผู้นำจากภาคใต้

เจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์ เป็นหนึ่งในเจ้าชายคนสำคัญของลาว ท่านได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีถึงสองสมัย, แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลทางการเมืองของพระองค์, โดยเฉพาะในภาคใต้ของประเทศ

ผุย ชนะนิกร (24 กุมภาพันธ์ 1950 – 15 ตุลาคม 1951 และ (สมัยที่ 2) 17 สิงหาคม 1958 – 31 ธันวาคม 1959): นักการเมืองที่มีอิทธิพล

ผุย ชนะนิกร ก็เป็นอีกหนึ่งนักการเมืองที่ได้รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสองครั้ง ท่านมีบทบาทสำคัญในการนำพาประเทศในช่วงที่ลาวเริ่มเข้าสู่การพัฒนาประเทศชาติ

เจ้าศรีสว่างวัฒนา (15 ตุลาคม ถึง 21 พฤศจิกายน 1951): นายกรัฐมนตรีชั่วคราวในยามวิกฤต

เจ้าศรีสว่างวัฒนา เคยดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีชั่วคราว การแต่งตั้งนี้เป็นไปเพื่อแก้ไขสถานการณ์ที่ติดขัดและพยายามสร้างเสถียรภาพทางการเมืองในระยะสั้น ซึ่งเป็นช่วงที่พระองค์ยังทรงเป็นมงกุฎราชกุมารอยู่

กะต่าย โดนสะโสฤทธิ์ (25 พฤศจิกายน 1954 – 21 มีนาคม 1956): ยามแห่งการสร้างความเป็นเอกภาพ

กะต่าย โดนสะโสฤทธิ์ ได้ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีในช่วงที่ลาวกำลังพยายามสร้างความเป็นเอกภาพภายในประเทศ, โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งต่างๆ

เจ้าสุวรรณภูมา (21 พฤศจิกายน 1951 – 20 ตุลาคม 1954 (สมัยที่ 2) 21 มีนาคม 1956 – 17 สิงหาคม 1958 (สมัยที่ 3) 30 สิงหาคม - 13 ธันวาคม 1960 และ (สมัยที่ 4) 23 มิถุนายน 1962 – 2 ธันวาคม 1975): ผู้นำพหุสมัยและสันติภาพ

เจ้าสุวรรณภูมา เป็นนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งหลายสมัยที่สุดในสมัยราชอาณาจักร ท่านได้พยายามสร้างความเป็นกลางทางการเมืองและมีบทบาทสำคัญในการเจรจาสันติภาพในช่วงสงครามกลางเมืองอันยาวนาน พระองค์ถือเป็นนายกรัฐมนตรีคนสุดท้ายของราชอาณาจักรลาว

พลเอก สุนทอน ปะถำมะวง (31 ธันวาคม 1959 - 7 มกราคม 1960): 7 วันในระยะเปลี่ยนผ่าน

พลเอก สุนทอน ปะถำมะวง เป็นนักการเมืองและนายทหารท่านหนึ่งที่ได้รับความไว้วางใจให้เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรลาว อย่างไรก็ตามการเป็นนายกรัฐมนตรีของท่านนั้นเป็นไปอย่างสั้นเพียงแค่ 7 วันเท่านั้น

กุ อภัย (7 มกราคม - 3 มิถุนายน 1960): สั้นๆ ในยามวิกฤต

เช่นเดียวกับอีกหลายท่านในช่วงนั้น, กุ อภัย ได้รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในระยะสั้นๆ ท่ามกลางความไม่มั่นคงทางการเมืองของลาว

เจ้าสมสนิท วงกตรัตนะ(3 มิถุนายน - 15 สิงหาคม 1960): ผู้นำในระยะเปลี่ยนผ่าน

เจ้าสมสนิท วงกตรัตนะได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในช่วงเวลาสั้นๆ, ซึ่งเป็นช่วงที่สถานการณ์ทางการเมืองภายในประเทศมีความวุ่นวายและการเปลี่ยนรัฐบาลบ่อยครั้ง

ท่านคินิม พลเสนา (11 ถึง 13 ธันวาคม 1960): การดำรงตำแหน่งสั้นๆ

ท่านคินิม พลเสนา เคยเป็นนายกรัฐมนตรีลาวอย่างกะทันหัน แต่เป็นระยะสั้นๆ เพียงแค่สองวันเท่านั้น หลังจากนั้นท่านได้รับตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในปี 1962 ถึง 1963, ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ลาวกำลังเผชิญกับความขัดแย้งทางการเมืองภายในอย่างรุนแรง ท่านเป็นที่รู้จักกันดีในการยืนยันนโยบายการวางตัวเป็นกลางของลาวอย่างเข้มแข็ง

นายกรัฐมนตรีทุกท่านในสมัยราชอาณาจักรลาวได้เผชิญกับความท้าทายอันใหญ่หลวงและได้มีส่วนร่วมในการสร้างประวัติศาสตร์ของชาติลาว ถึงแม้ว่าบางท่านจะดำรงตำแหน่งเพียงระยะสั้นๆ, แต่ทุกคนล้วนแต่มีบทบาทสำคัญในการเดินทางของประเทศลาวไปสู่ยุคสมัยใหม่