ย้อนรอยประวัติศาสตร์: The First Asian Highway Motor Rally การแข่งขันแรลลี่ครั้งประวัติศาสตร์ ณ นครหลวงเวียงจันทน์

ในเดือนเมษายน ปี ค.ศ. 1969 นครหลวงเวียงจันทน์ได้จารึกหน้าประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญในฐานะจุดเริ่มต้นของ "The First Asian Highway Motor Rally" หรือการแข่งขันแรลลี่รถยนต์ทางหลวงสายเอเชียครั้งแรกสุดยิ่งใหญ่ การแข่งขันครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการประลองความเร็วและความทนทานของยานยนต์และผู้ขับขี่ แต่ยังเป็นกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ที่จัดขึ้นเพื่อประชาสัมพันธ์และเฉลิมฉลองการเปิดตัวโครงข่ายทางหลวงสายเอเชีย (Asian Highway Network) ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อเชื่อมโยงประเทศต่างๆ ในทวีปเอเชียเข้าด้วยกันทั้งในด้านการค้า การท่องเที่ยว และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

การแข่งขันครั้งประวัติศาสตร์นี้จัดขึ้นโดยคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจแห่งเอเชียและตะวันออกไกลของสหประชาชาติ (ECAFE) ซึ่งปัจจุบันคือคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก (ESCAP) โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของเส้นทางหลวงสายเอเชียในการเป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญของภูมิภาค

ก่อนวันแข่งขัน นครหลวงเวียงจันทน์เต็มไปด้วยความคึกคักและมีชีวิตชีวา บรรดารถยนต์หลากหลายรุ่นและสัญชาติกว่า 155 คัน ซึ่งรวมถึงรถยนต์นั่งส่วนบุคคล รถบัส และแม้กระทั่งรถบรรทุก ได้ทยอยเดินทางมารวมตัวกันเพื่อเข้าร่วมการแข่งขัน โดยในวันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 1969 ได้มีกิจกรรมการตรวจสภาพรถ (Scrutineering) เพื่อให้แน่ใจว่ารถทุกคันมีความพร้อมและเป็นไปตามกฎกติกาการแข่งขัน สร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับชาวเมืองเวียงจันทน์เป็นอย่างมาก

การแข่งขันครั้งนี้ได้รับความสนใจจากนานาชาติ มีทีมผู้เข้าแข่งขันจากทั้งประเทศในยุโรปและเอเชีย แต่ที่สำคัญอย่างยิ่งคือการได้รับเกียรติจากพระบรมวงศานุวงศ์แห่งราชอาณาจักรลาวที่ทรงเข้าร่วมการแข่งขันด้วย ซึ่งช่วยเสริมสร้างบารมีและความสำคัญให้กับการจัดงานในครั้งนี้เป็นอย่างยิ่ง โดยมี เจ้าสุริยะ เพชรชะราช(พระญาติของพระมหากษัตริย์) ทรงขับรถเฟี๊ยต (Fiat) หมายเลข 123 และ เจ้าปัญญา สุวรรณภูมา (พระโอรสของนายกรัฐมนตรี สุวรรณภูมา ) ทรงเข้าร่วมการแข่งขันด้วยรถยนต์หมายเลข 83

ในเช้าวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1969 เวลา 06.30 พิธีปล่อยตัวนักกีฬาได้เริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการ ณ จุดปล่อยตัวลานวัดพระธาตุหลวง ใจกลางนครหลวงเวียงจันทน์ ท่ามกลางบรรยากาศอันน่าตื่นเต้นและการจับตามองของสื่อมวลชนทั้งในและต่างประเทศ การแข่งขันครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการวัดผลด้านความเร็ว แต่ยังเป็นการแข่งขันในรูปแบบแรลี่ที่ต้องควบคุมเวลาและความเร็ว (Time-Speed-Distance - TSD) ไปตามเส้นทางที่กำหนด

หลังออกจากนครหลวงเวียงจันทน์ ขบวนรถแรลลี่ได้มุ่งหน้าข้ามแม่น้ำโขงด้วยเรือแพขนานยนต์ไปยังจังหวัดหนองคาย ประเทศไทย เนื่องจากสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 1 ยังไม่ได้ถูกสร้างขึ้นในขณะนั้น การข้ามแม่น้ำโขงของรถแข่งจำนวนมากจึงกลายเป็นภาพที่น่าจดจำและเป็นความท้าทายแรกของการแข่งขัน

จากนั้น เส้นทางได้ ทอด ยาวผ่านประเทศไทย มาเลเซีย และไปสิ้นสุดที่ประเทศสิงคโปร์ในวันที่ 18 เมษายน ค.ศ. 1969 รวมระยะทางทั้งสิ้นกว่า 2,908 กิโลเมตร ตลอดเส้นทาง ผู้เข้าแข่งขันต้องเผชิญกับสภาพถนนและสภาพอากาศที่หลากหลาย ซึ่งเป็นการทดสอบสมรรถนะของยานยนต์และความสามารถของนักขับอย่างแท้จริง

การที่นครหลวงเวียงจันทน์ได้รับเลือกให้เป็นจุดเริ่มต้นของการแข่งขันแรลลี่ทางหลวงสายเอเชียครั้งแรก ถือเป็นเกียรติอย่างสูงและเป็นการประกาศให้ทั่วโลกได้เห็นถึงบทบาทของราชอาณาจักรลาวในเวทีระหว่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นการตอกย้ำถึงความสำคัญของลาวในฐานะจุดเชื่อมต่อที่สำคัญบนโครงข่ายทางหลวงสายใหม่ของเอเชีย การมีส่วนร่วมของพระบรมวงศานุวงศ์ยิ่งเป็นการเน้นย้ำถึงความสำคัญที่ประเทศลาวมีต่อโครงการระดับภูมิภาคนี้

แม้จะเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อหลายสิบปีก่อน แต่ The First Asian Highway Motor Rally ยังคงเป็นที่จดจำในฐานะการแข่งขันครั้งประวัติศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จในการบุกเบิกและประชาสัมพันธ์เส้นทางคมนาคมที่สำคัญของทวีปเอเชีย โดยมีนครหลวงเวียงจันทน์เป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางแห่งมิตรภาพที่เชื่อมโยงผู้คนในเอเชียไว้ด้วยกัน